fa طراحی و اعتباریابی برنامه تقویت ذهنی‌سازی ویژه والدین دارای کودک مبتلا به دیابت نوع یک و بررسی اثربخشی آن بر کنش تاملی والدین و مشکلات عاطفی _ رفتاری کودک: یک مطالعه تک‌آزمودنی مشاوره خانواده Family Counseling پژوهشي Research <span style="font-size:9pt"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">هدف:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz"> این پژوهش با هدف شناسایی مشکلات ذهنی</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">سازی، طراحی و اعتباریابی برنامه تقویت ذهنی</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">سازی والدین دارای کودک مبتلا به دیابت نوع یک و بررسی اثربخشی آن بر کنش تاملی والدین و مشکلات عاطفی _ رفتاری کودک انجام گرفت. </span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:9pt"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">روش:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz"> در این پژوهش از روش آمیخته استفاده شد. در بخش کیفی</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">پس از مصاحبه با 18 کودک مبتلا به دیابت نوع یک ساکن استان اصفهان و 22 نفر از والدین ایشان، مشکلات ذهنی</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">سازی آن</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">ها از طریق تحلیل مصاحبه</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">ها با روش پدیدارشناسی استعلایی در قالب 3 مضمون کلی، 18 زیرمضمون اصلی و 50 زیرمضمون فرعی استخراج گردید. سپس مبتنی بر این مضامین و در چارچوب مفاهیم نظریه ذهنی</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">سازی، برنامه تقویت ذهنی</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">سازی والدین دارای کودک مبتلا به دیابت نوع یک طراحی شد. پس از تایید روایی محتوایی بر اساس شاخص</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:7.0pt"><span style="line-height:80%">CVI</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">، با روش نیمه آزمایشی و طرح تک</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">آزمودنی از نوع (</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:7.0pt"><span style="line-height:80%">A-B</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">) با آزمودنی</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">های مختلف، 5 نفر از والدین دارای کودک مبتلا به دیابت دارای معیارهای ورود به پژوهش، با روش نمونه</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">گیری هدفمند انتخاب و در برنامه شرکت کردند. کارایی این برنامه در چهار مرحله (خط پایه، حین مداخله، پس از مداخله و پیگیری) با استفاده از پرسشنامه</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">های سیاهه رفتاری کودکان (</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:7.0pt"><span style="line-height:80%">CBCL</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">)، مقیاس کنش تاملی والدینی (</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:7.0pt"><span style="line-height:80%">PRFQ</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">) و نشانگرهای تحقق اهداف برنامه مورد بررسی قرار گرفتند. داده</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">ها بر اساس شاخص</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">های تحلیل دیداری بررسی شد. </span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:9pt"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">یافته</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">ها:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz"> حاصل بخش کیفی این مطالعه استخراج 3 مضمون کلی شامل عوامل زمینه ساز شکست ذهنی</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">سازی، انواع مشکلات شایع ذهنی</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">سازی و پیامدهای شکست ذهنی</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">سازی است که مبنای طراحی برنامه تقویت ذهنی</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">سازی ویژه والدین دارای کودک مبتلا به دیابت نوع یک قرار گرفت. نتایج بخش کمی نیز نشان داد برنامه طراحی شده ضمن برخورداری از اعتبار کافی، بر افزایش کنش تاملی والدین و کاهش مشکلات عاطفی _ رفتاری کودک مؤثر بوده و این تأثیر مثبت در مرحله پیگیری نیز ادامه داشته است. <b>نتیجه</b></span></span></span><b><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">گیری:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz"> با توجه به اعتبار برنامه فوق، پیشنهاد می</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">شود این برنامه جهت کمک به بهبود سلامت جسمی روانی کودکان مبتلا به دیابت و خانواده</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">های آنان به</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">طور گسترده اجرا شود و هم</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">چنین برای کودکان مبتلا به دیگر بیماری</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">های مزمن نیز مناسب</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:w_Aziz">سازی شود.</span></span></span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:9pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:75%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:75%">Aim:</span></span></b><span style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:75%"> This research was conducted with the aim of designing and validating the Mentalization promoting program for parents of a child with type 1 diabetes and investigating its effectiveness on parents&#39; reflective Functioning and emotional-behavioral problems of the child. <b>Methods:</b> A mixed method was used in this research. In the qualitative part, the mentalization problems of 18 children with T1D and 22 of their parents were extracted through the analysis of interviews with the method of transcendental phenomenology, and three general themes,18 main sub-themes and 50 sub-themes were obtained. Then, based on these themes and within the framework of the concepts of mentalization theory, a program to promote the mentalization of parents with a child with type 1 diabetes was designed. After confirming the content validity based on the CVI, with a semi-experimental method and a single-subject design of the type (A-B) with different subjects, 5 parents of children with diabetes who met the criteria for entering the research, were selected with a purposeful sampling method and participated in the program. The effectiveness of this program was assessed in four phases (baseline, during intervention, after intervention and follow-up) using the Child Behavior Checklist (CBCL) and the Parental Reflective Functioning Questionnaire (PRFQ) and indicators of program goals. Then data was checked based on visual analysis indicators. <b>Results:</b> The final outcome of this phenomenological study is the extraction of three general themes, including the underlying factors of breakdowns in mentalizing, types of common mentalizing problems, and the consequences of breakdowns in mentalizing which became the basis for design the program to promote the mentalization of parents with a child with type 1 diabetes The results showed that the designed program, while having sufficient validity, was effective in increasing the parents reflective Functioning and reducing the emotional-behavioral problems of the child, and this effectiveness continued in the follow-up phase. <b>Conclusion:</b> Considering the validity of this program and its effectiveness, it is suggested that this program be widely implemented to help improve the physical and mental health of children with diabetes and their families, and also for children with other chronic diseases should also be adapted.</span></span></span></span></span></span></span></span> ذهنی‌سازی, کودکان مبتلا به دیابت نوع یک, کنش تاملی, مشکلات عاطفی _ رفتاری. Mentalization, Children with type 1 diabetes, Reflective functioning, Emotional-behavioral problems 118 155 http://irancounseling.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-2847-1&slc_lang=fa&sid=1 tayebeh madanifar طیبه مدنی فر t.madanifar@gmail.com 100319475328460011906 100319475328460011906 No Ph. D. Candidate in Counseling, Department of Counseling, Khomeinishahr Branch, Islamic Azad University, Khomeinishahr/Isfahan, Iran. t.madanifar@gmail.com دانشجوی دکتری مشاوره، گروه مشاوره، واحد خمینی‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی‌شهر، اصفهان، ایران. t.madanifar@gmail.com parisa seyed mousavi پریسا سیدموسوی p_mousavi@sbu.ac.ir 100319475328460011907 100319475328460011907 Yes (Corresponding author), Ph. D. in Psychology, Assistant Professor, Shahid Beheshti University, Family Research Institute, Tehran, Iran. p_mousavi@sbu.ac.ir (نویسنده مسئول)، دکتری روان‌شناسی، استادیار، دانشگاه شهید بهشتی، پژوهشکده خانواده، تهران، ایران. p_mousavi@sbu.ac.ir Mahin Hashemipour مهین هاشمی پور Hashemipour@med.mui.ac.ir 100319475328460011908 100319475328460011908 No Ph. D. in Endocrinology & Metabolism, Professor, Metabolic Liver Disease Research Center, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran. hashemipour@med.mui.ac.ir فوق تخصص غدد و متابولیسم، استاد، مرکز تحقیقات بیماری‌های متابولیک کبد، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. hashemipour@med.mui.ac.ir Mahdi Tabrizi مهدی تبریزی mehditabr@yahoo.com 100319475328460011909 100319475328460011909 No . Ph. D. in Counseling, Assistant Professor, Department of Counseling, Khomeinishahr Branch, Islamic Azad University, Khomeinishahr/Isfahan, Iran. mehditabr@yahoo.com دکتری مشاوره، استادیار، گروه مشاوره، واحد خمینی‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی‌شهر، اصفهان، ایران. mehditabr@yahoo.com Majid koohi Esfahani5 مجید کوهی اصفهانی MKE_2000@yahoo.com 100319475328460011910 100319475328460011910 No Ph. D. in Management, Administrator, Behroyan Scientific Company, Isfahan, Iran. mke_2000@yahoo.com دکتری مدیریت، مدیر، موسسه علمی به‌رویان، اصفهان، ایران. mke_2000@yahoo.com