Journal of counseling research

fa عوامل موثر بر شکل‌گیری الگوهای نوظهور آرزوهای مسیر شغلی در نوجوانان با افق ۲۰۵۰ Key Factors Shaping Emerging Patterns of Adolescents’ Career Aspirations toward the 2050 Horizon مشاوره شغلی Career counseling پژوهشي Research هدف: با توجه به فقدان چارچوب‌های آینده‌نگر و چندسطحی برای تبیین آرزوهای مسیر شغلی نوجوانان در شرایط ناپایدار آینده کار، پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل مؤثر و الگوهای نوظهور این آرزوها در افق ۲۰۵۰ انجام شد؛ به‌گونه‌ای که تعامل عوامل سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فناورانه، حقوقی، زیست‌محیطی و روان‌شناختی در چارچوب مدل توسعه‌یافته PESTEL-P تحلیل شود. ▐روش و ابزار: این مطالعه با رویکرد ترکیبی و اکتشافی انجام گرفت و شامل تحلیل نظرات متخصصان و مرور حیطه‌ای ادبیات علمی بود. در بخش کیفی، ۱۴ متخصص از حوزه‌های مرتبط به‌صورت هدفمند انتخاب و با آن‌ها مصاحبه نیمه‌ساختاریافته انجام شد. در بخش مرور حیطه‌ای، ۱۶ مقاله نمایه‌شده در پایگاه اسکوپوس (۲۰۰۰-۲۰۲۴)، پس از اعمال ملاک‌های ورود و خروج تحلیل شدند. داده‌ها با روش تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفتند. ▐یافته‌ها:  پنج الگوی نوظهور شناسایی شد: (۱) تغییر معنایی آرزوها از منزلت‌های پایدار به موفقیت‌های فوری و نمادین؛ (۲) فشارهای اقتصادی و تضعیف انسجام هویت شغلی؛ (۳) نقش برجسته فناوری، رسانه و هویت‌های مجازی؛ (۴) کاهش مرجعیت خانواده و نهادهای آموزشی و تقویت الگوگیری رسانه‌ای؛ و (۵) شکاف میان سیاست‌گذاری رسمی و واقعیت‌های نسلی و پیامدهای آن بر انتخاب‌های شغلی ناپایدار. ▐نتیجه‌گیری: آرزوهای مسیر شغلی نوجوانان از اهداف سنتی و معنا‌محور به مسیرهای فناورانه، رسانه‌ای و کوتاه‌مدت در حال گذار است و این تحول، ضرورت بازنگری در سیاست‌های آموزشی، مهارت‌آموزی و مشاوره مسیر شغلی را برجسته می‌سازد Aim: Given the lack of future-oriented and multi-level frameworks for explaining adolescents’ career aspirations under the uncertain conditions of the future of work, this study aimed to identify key influencing factors and emerging patterns shaping these aspirations toward the 2050 horizon. This was achieved by analyzing the interaction of political, economic, social, technological, legal, environmental, and psychological factors within the extended PESTEL-P model. ▌Methods: This study employed an exploratory mixed-methods design, integrating expert interviews with a scoping review of the scientific literature. In the qualitative phase, 14 experts from relevant fields were purposively selected and interviewed using semi-structured protocols. In the scoping review phase, 16 peer-reviewed articles indexed in the Scopus database (2000–2024) were analyzed based on predefined inclusion and exclusion criteria. Data were analyzed using thematic analysis. ▌Findings: Five emerging patterns were identified: (1) a semantic shift in career aspirations from stable, status-oriented goals toward immediate and symbolic success; (2) increasing economic pressures accompanied by fragmentation of career identity coherence; (3) the growing influence of technology, digital media, and virtual identities; (4) the declining authority of family and educational institutions alongside the rise of media-based role modeling; and (5) a widening gap between formal policymaking and generational realities, resulting in unstable and short-term career choices. ▌Conclusion: Adolescents’ career aspirations are increasingly shifting from traditional, meaning-oriented goals toward technology-driven, media-influenced, and short-term pathways. These findings underscore the need to critically rethink educational policies, skill-development programs, and career counseling practices in order to better support adaptive and future-oriented career design. آرزوهای مسیر شغلی, خبرگان, نوجوانان, مرور حیطه‌ای, مدل PESTEL Career aspirations, Adolescents, Experts, Scoping review, PESTEL model 4 33 http://irancounseling.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-74-9&slc_lang=fa&sid=1 Marzieh Jalali مرضیه جلالی 100319475328460013294 100319475328460013294 No PhD Candidate in Counseling, Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran. jalali.ma@edu.ui.ac.ir دانشجوی دکتری مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. jalali.ma@edu.ui.ac.ir fatemeh samiee فاطمه سمیعی 100319475328460013295 100319475328460013295 Yes . (Coressponding Author), PhD in Counseling, Associate Professor, Department of Counseling, Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran. f.samiee@edu.ui.ac.ir دکتری مشاوره، دانشیار، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. f.samiee@edu.ui.ac.ir parisa nilforooshan پریسا نیلفروشان 100319475328460013296 100319475328460013296 No PhD in Counseling Associate Professor, Department of Counseling, Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran. p.nilforooshan@edu.ui.ac.ir دکتری مشاوره، دانشیار، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. p.nilforooshan@edu.ui.ac.ir ali zakery علی ذاکری 100319475328460013297 100319475328460013297 No . PhD in Strategic Foresight, Assistant Professor, Department of Industrial Engineering and Futures Studies, Faculty of Engineering, University of Isfahan, Isfahan, Iran. a.zackery@ast.ui.ac.ir دکتری آینده‌پژوهی راهبردی، استادیار، گروه مهندسی صنایع و آینده پژوهی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. a.zackery@ast.ui.ac.ir