Journal of counseling research

fa اثربخشی بسته آموزشی خودیاری مبتنی بر پذیرش و مهارت‌های اجتماعی بر تنظیم هیجان و انعطاف‌پذیری شناختی نوجوانان خانواده‌های ترکیبی The Effectiveness of an Acceptance- and Social Skills–Based Self-Help Educational Package on Emotion Regulation and Cognitive Flexibility in Adolescents from Blended Families مشاوره خانواده Family Counseling پژوهشي Research هدف: خانواده‌های ترکیبی به‌دلیل ساختار متفاوت و چالش‌های ارتباطی خاص، می‌توانند زمینه‌ساز فشارهای هیجانی و شناختی در نوجوانان باشند. آموزش‌های خودیاری با تقویت مهارت‌های تنظیم هیجان و انعطاف‌پذیری شناختی، می‌تواند به سازگاری بهتر این نوجوانان با شرایط جدید خانوادگی کمک کند لذا پژوهش حاضر با هدف اثربخشی بسته آموزشی خودیاری مبتنی بر پذیرش و مهارت‌های اجتماعی بر تنظیم هیجان و انعطاف‌پذیری شناختی نوجوانان خانواده‌های ترکیبی انجام شد. ▐روش: این پژوهش از روش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل 120 نوجوان دختر مقطع متوسطه دوم شهر یزد در خانواده‌های ترکیبی در سال تحصیلی 1402-1403 بودند که از میان آنان، بر اساس معیارهای ورود (نوجوانان دختر خانواده‌های ترکیبی شهر یزد؛ گذشت حداقل یک سال از تشکیل خانواده‌ی جدید؛ تحصیل در مقطع متوسطه‌ی اول و دوم، کسب نمره پایین در آزمون‌های تنظیم هیجان و انعطاف‌پذیری شناختی و همچنین تمایل و رضایت آگاهانه‌ والدین ونوجوان برای شرکت در پژوهش)، ۴۰ نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و سپس به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۰ نفر) و گواه (۲۰ نفر) گمارده شدند. برای جمع آوری داده‌ها از <a name="_Toc205856007"> پرسشنامه تنظیم هیجان </a>گراتز روئمر و پرسشنامه  انعطاف‌پذیری شناختی دنیس و وندروال استفاده شد. برای گروه آزمایش آموزش خودیاری مبتنی بر پذیرش و مهارت‌های اجتماعی در 10 جلسه 60 دقیقه‌ای اجرا شد و داده‌ها با استفاده از تحلیل کواریانس چند متغیره، تحلیل شد. <a name="_Hlk218275212">▐</a>یافته‌ها: نتایج نشان داد که مداخله‌ بسته آموزشی خودیاری مبتنی بر پذیرش و مهارت‌های اجتماعی منجر به افزایش معنادار تنظیم هیجان (05/0 p <، 30/60 = F) و انعطاف‌پذیری شناختی (05/0 p <، 05/55 = F) در نوجوانان گروه آزمایش شد، در حالی که گروه کنترل تغییر قابل‌توجهی در این متغیرها نشان ندادند. نتایج همچنین نشان داد که آموزش خودیاری مبتنی بر پذیرش و مهارت‌های اجتماعی می‌تواند در تقویت مهارت‌های خودمدیریتی و سازگاری شناختی و هیجانی نوجوانان خانواده‌های ترکیبی مؤثر باشد. ▐نتیجه‌گیری: یافته‌ها بیانگر آن است که مداخلات آموزشی خودیاری مبتنی بر پذیرش و مهارت‌های اجتماعی  می‌توانند ابزار مؤثری در ارتقای سلامت روان و سازگاری شناختی و هیجانی نوجوانان در خانواده‌های ترکیبی باشند.   <h3 style="text-align:left">Aim: Blended families, due to their distinct structure and specific relational challenges, may create emotional and cognitive pressures for adolescents. Self-help education that strengthens emotion regulation and cognitive flexibility skills can facilitate adolescents’ adaptation to new family conditions. Therefore, the present study aimed to examine the effectiveness of an acceptance- and social skills–based self-help educational package on emotion regulation and cognitive flexibility in adolescents from blended families. ▌Methods: This study employed a quasi-experimental design with a pretest–posttest control group. The statistical population consisted of 120 female adolescents from blended families enrolled in lower and upper secondary schools in Yazd during the 2023–2024 academic year. Based on inclusion criteria (female adolescents from blended families in Yazd; at least one year having passed since the formation of the new family; enrollment in lower or upper secondary school; low scores on emotion regulation and cognitive flexibility measures; and adolescents’ and parents’ willingness and informed consent to participate), 40 participants were selected through purposive sampling and then randomly assigned to an experimental group (n = 20) and a control group (n = 20). Data were collected using the Gratz and Roemer Emotion Regulation Questionnaire and the Dennis and Vander Wal Cognitive Flexibility Inventory. The acceptance- and social skills–based self-help educational program was implemented for the experimental group in ten 60-minute sessions. Data were analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA). ▌Findings: The results indicated that the acceptance- and social skills–based self-help educational intervention led to a significant increase in emotion regulation (F = 60.30, p < .05) and cognitive flexibility (F = 55.05, p < .05) among adolescents in the experimental group, whereas the control group showed no significant changes in these variables. The findings also demonstrated that acceptance- and social skills–based self-help education can effectively enhance adolescents’ self-management abilities and cognitive–emotional adaptation in blended families. ▌Conclusion: The findings suggest that acceptance- and social skills–based self-help educational interventions can serve as an effective tool for promoting mental health and improving cognitive and emotional adjustment among adolescents in blended families.  </h3> بسته آموزشی خودیاری, تنظیم هیجان, انعطاف‌پذیری شناختی, نوجوانان, خانواده‌های ترکیبی Self-help educational package, emotion regulation, cognitive flexibility, adolescents, blended families 60 83 http://irancounseling.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-474-3&slc_lang=fa&sid=1 Rezvan Aminalroaya رضوان امین الرعایا 100319475328460013300 100319475328460013300 No . PhD Candidate in Counseling, Department of Psychology and counseling, Ya.C., Islamic Azad University, Yazd, Iran. rezvan.aminalroaya@iau.ac.ir دانشجوی دکتری مشاوره، گروه روان‌شناسی و مشاوره، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران. rezvan.aminalroaya@iau.ac.ir Hasan ZareeiMahmoodabadi حسن زارعی مجمودآبادی 100319475328460013301 100319475328460013301 Yes (Coressponding Author), PhD in Counseling Associate professor Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Yazd University, Yazd, Iran. Zareei_h@yazd.ac.ir (نویسنده مسئول)، دکتری مشاوره، دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه یزد، یزد، ایران. Zareei_h@yazd.ac. Marieh Dehghanmanshadi ماریه دهقان منشادی marieh.dehghanmanshadi@iau.ac.ir 100319475328460013302 100319475328460013302 No PhD in Counseling Assistant Professor Department of Psychology and counseling, Ya.C., Islamic Azad University, Yazd, Iran. Marieh.dehghanmanshadi@iau.ac.ir دکتر مشاوره، استادیار، گروه روان‌شناسی و مشاوره، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران. Marieh.dehghanmanshadi@iau.ac.ir Fahimeh Dehghani فهیمه دهقانی 100319475328460013303 100319475328460013303 No . Ph.D. in Psychology Associate Professor Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Yazd University, Yazd, Iran. - f.dehghani@yazd.ac.ir دکتر روان‌شناسی، دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه یزد، یزد، ایران. f.dehghani@yazd.ac.ir