: سوگ ضربهای والدین در پی از دست دادن ناگهانی و خشونتبار فرزند، نظام معنایی و هویتی آنان را در هم میشکند؛ بااینحال، برخی از والدین در بسترهای فرهنگی-مذهبی با بهرهگیری از منابع معنایی، سوگ را به فرایند بازسازی خویشتن تبدیل میکنند. هدف پژوهش حاضر کشف و تبیین الگوی بازسازی هویت قدسی پس از سوگ ضربهای در والدین شهدای حمله موشکی میناب بود.. روش: مطالعه حاضر با رویکرد کیفی و روش دادهبنیاد نظاممند (اشتراوس و کوربین) در سال ۱۴۰۵ در شهرستان میناب انجام شد. مشارکتکنندگان ۱۷ نفر از والدین شهدا (۱4 مادر و 3 پدر) بودند که با نمونهگیری هدفمند و تا اشباع نظری انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته عمیق در جوار مزار شهدای میناب گردآوری شد. تحلیل دادهها همزمان با گردآوری و بر اساس مراحل سهگانه کدگذاری (باز، محوری و انتخابی) انجام شد. برای اطمینانیابی از استحکام یافتهها، از راهبردهای لینکلن و گوبا شامل مثلثسازی دادهها و تحلیلی، بازبینی اعضا، و مستندسازی کامل مراحل پژوهش استفاده شد.یافتهها: الگوی نهایی حول مقوله مرکزی «بازسازی هویت قدسی پس از سوگ ضربهای» تبیین شد. شرایط علّی شامل «جهانبینی توحیدی» و «تربیت قدسیمحور فرزندان» بود. بستر فرایند را «فرهنگ شیعی شهادت»، «تقدسیابی مکانی»، «زیستجهان معنوی خانواده»، «بافت حمایتگر خانواده گسترده» و «حمایت زناشویی هویتبخش» تشکیل میداد. والدین از پنج راهبرد «تفسیر قدسی فقدان»، «مقابله مذهبی مثبت»، «حفظ پیوند نمادین با شهید»، «مشارکت در مناسک جمعی» و «بازسازی هویت اجتماعی» بهره میگرفتند. پیامد این فرایند «رشد و تعالی وجودی» بود که در ابعاد «انسجام خودانگاره جدید»، «بازگشت عاملیت و جهتمندی»، «تنظیم هیجان و پذیرش فقدان»، «معنا و آرامش پایدارتر» و «بازشناسی و منزلت اجتماعی» تجلی یافت.نتیجهگیری: سوگ ضربهای در بستر گفتمان شهادت میتواند از تجربهای صرفاً آسیبزا به فرایند بازسازی هویت قدسی تبدیل شود. این یافتهها بر ضرورت توجه به ابعاد فرهنگی-دینی در مداخلات سوگ تأکید دارد.
دریافت: 1405/4/7 | پذیرش: 1405/6/17 | انتشار: 1405/7/8
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
